این جستار کاووشگرانه را در سال ۱۳۷۴ آماده کردم. راست این است در آنزمان دسترسی به سرچشمهها به ویژه در خارج از کشور برای چنین کاری بسیار کم بود. آرشیو روزنامههای ایران بسیار نادر بودند. برای این جستار نزدیک به یک سال از بایگانی روزنامههای « مرکز آرشیو و اسناد پاریس» استفاده کردم و بخشهای دیگر و دربارهی سازمانهای سیاسی را نیز از بایگانیهای برخی از دوستان و رفقای کنشگر آن زمان دریافت کردم.
در این کار تلاشام چگونگی شکلگیری نهادهای امنیت جمهوری اسلامی نبود که بیشتر به چگونگی ضربه، بازداشت و نابود کردن گروهها، سازمانها و حزبهای سیاسی را بررسم. اما در عمل این نوشته خود به بخشی از تاریخ شکلگیری این نهادها نیز اشاره داشت.
بیشک سالهای پسین اطلاعات بیشتری در این باره منتشر شد. اما این جستار یکی از نخستین نوشتهها گردآور دربارهی سرکوب و بازداشتها در پس از انقلاب است و هنوز نیز نکتههای ناگفتهای را داراست و از آن میان پارههایی از این روشها با روزآمد شدن آنها همچنان برای بازداشت فعالان در ایران استفاده میشود.
بخشی از این جستار در کتاب زندان نخست با عنوان «مراحل و شیوههای دستگیری»* که با تلاش ناصر مهاجر و انتشارات نقطه به سال ۱۳۷۶ منتشر شد.
این جستار را با ویراستاری که این روزها بیشتر با باورهایم همخوانی دارد بدون دستبردن در محتوای آن در این وبلاگ به گونهی پارههای مستقل منتشر میکنم.
تازه ترين مقاله ها
-
گامها و روشهای سرکوب و بازداشت ۱۳۵۷ - ۱۳۷۰
پارهی نخست
22 آوريل-2 اردیبهشت 1405
-
گفتوگوها :
کشتار جمعی و سکوت جامعه؛ اهمیت دادگاه نوری در گفتوگو با رضا معینی
ایرانوایر - آیدا قجر
19 دسامبر 2025/28 آذر 1404از دهم ژانویه ۲۰۲۲، (۲۰ دی ماه ۱۴۰۰) دور دوم دادگاه و دادرسی پرونده «حمید نوری» (عباسی) آغاز میشود. او متهم به «جنایت جنگی» و «قتل عمد» در کشتار جمعی سال ۱۳۶۷ است که هزاران انسان را طی مدت (…) ادامه -
یاد رُخداد :
«بهمن»، همراه پایداری در نبرد با فراموشی
گفتار در یادمان بهمن امینی - پاریس اردیبهشت ۱۳۸۹
13 دسامبر 2025/22 آذر 1404با بهمن امینی در سالهایی آشنا شدم که به گونهی دیگر به سیاست فکر میکردم. در روزگاری که خاوران بسیار گمنامتر از امروز بود، در آن روزها برای من تنها یک نام نبود. بهمن نام خاوران ما! را بر (…) ادامه -
عدالتخواهی :
تنگناهای عدالت
تزوتان تودروف
2 دسامبر 2025/11 آذر 1404نخستین محاکمههای فرانسویها برای جنایت علیه بشریت، محاکمهی کلوس باربی یکی از افسران گشتاپو بود. حال حکومت وقت هر انگیزهای که در برگزاری محاکمه داشت، اما درساش این بود: جلادان آلمانی هستند و (…) ادامه -
روزنامهنگاری، رسانه :
ابزارانگاری از فدایی تبعیدی در عصر چریکها
27 نوامبر 2025/6 آذر 1404برگ آنلاین ِ روزنامهی شرق رشته مصاحبههایی را با عنوان «عصر چریکها» دربارهی جنبش چریکی در ایران ِ پیش از انقلاب انجام و منتشر میکند. شماری از رهبران فدایی نیز در میان مصاحبهشوندگان هستند و از (…) ادامه -
آسارهشمار :
من و آسارهشمار
نگارنده : الهه وفایی - روان درمانگر فمینیست
18 نوامبر 2025/27 آبان 1404من آن دوران را نه دیدهام، و حالا که صفحه آخر تمام شده و کتاب را بستهام، میگویم که نه درست شنیده، دیده یا خوانده بودم. من جز روایتهایی که هر کدام با نگاهی جانبدارانه به دنبال مقصر «چه شد که (…) ادامه -
عدالتخواهی :
سیاست قساوت، کارکردهای تمامیتخواهی و دادخواهی
9 نوامبر 2025/18 آبان 1404چنین بود که منتقدان نظام کشتار شدند، خانوادههایشان در انزوا ماندند و صدایی از کسی برنخاست. همراهی و سکوت عمومی در برابر جنگ نظام علیه مردم و سرکوب دگراندیشان را باید در همین کارکرد هراسافکن و (…) ادامه -
یاد رُخداد :
با کوشایی پرویزخان اعظمی خانه در تاریکیها روشن ماند
۱۳۹۵ گفتار در یادمان پرویزخان اعظمی - پاریس تیرماه
30 اكتبر 2025/8 آبان 1404... در اینگونه ادبیات که دربارهی انسانهای اسطورهایست ما کسانی دیگر را که با شناسههایی ما همخوان نیستند، فراموش میکنیم، آنها که پشت و پناه این سطورهها بزرگ بودهاند، آنهایی که بودند تا (…) ادامه -
گفتوگوها :
من از استقبال مردم نیرو میگیریم
گفتوگو با استاد شامیرزا مرادی
26 اكتبر 2025/4 آبان 1404استاد شامیرزا مرادی یکی از گنجینههای موسیقی ایران است. یگانه استاد سورنا این باستانیترین ساز بادی ایران. ۶۵ سال دارد و در درود زندگی میکند. معازهای کوچک دارد که تنها منبع درآمد خود و (…) ادامه -
پندارهها :
سیاست ِ فراموشی اخلاق در تاریخ
21 اكتبر 2025/29 مهر 1404کمال رفعت صفایی شاعر تبعیدی در مجموعه ’در ماه کسی نیست’، میپرسد "چه شد که کشتی ما بر سنگ نشست؟" کمال تنها از کشتی حکومت نمیگوید، پرسش او از ما نیز هست، راست این است که کشتی همهی ما موافق و (…) ادامه -
روزنامهنگاری، رسانه :
روایت ناتمام آرش....
12 اكتبر 2025/20 مهر 1404نخست آرشها را بیمزار کردند و سپس تلاش دادخواهی مادران و همسران و خواهران داغدار را از صفحه روزگار پاک کردند. قرنها تاریخ شکستها و باستانیان را کنار بگذاریم. در همین سی و چند ساله با این همه (…) ادامه