این جستار کاووشگرانه را در سال ۱۳۷۴ آماده کردم. راست این است در آنزمان دسترسی به سرچشمهها به ویژه در خارج از کشور برای چنین کاری بسیار کم بود. آرشیو روزنامههای ایران بسیار نادر بودند. برای این جستار نزدیک به یک سال از بایگانی روزنامههای « مرکز آرشیو و اسناد پاریس» استفاده کردم و بخشهای دیگر و دربارهی سازمانهای سیاسی را نیز از بایگانیهای برخی از دوستان و رفقای کنشگر آن زمان دریافت کردم.
در این کار تلاشام چگونگی شکلگیری نهادهای امنیت جمهوری اسلامی نبود که بیشتر به چگونگی ضربه، بازداشت و نابود کردن گروهها، سازمانها و حزبهای سیاسی را بررسم. اما در عمل این نوشته خود به بخشی از تاریخ شکلگیری این نهادها نیز اشاره داشت.
بیشک سالهای پسین اطلاعات بیشتری در این باره منتشر شد. اما این جستار یکی از نخستین نوشتهها گردآور دربارهی سرکوب و بازداشتها در پس از انقلاب است و هنوز نیز نکتههای ناگفتهای را داراست و از آن میان پارههایی از این روشها با روزآمد شدن آنها همچنان برای بازداشت فعالان در ایران استفاده میشود.
بخشی از این جستار در کتاب زندان نخست با عنوان «مراحل و شیوههای دستگیری»* که با تلاش ناصر مهاجر و انتشارات نقطه به سال ۱۳۷۶ منتشر شد.
این جستار را با ویراستاری که این روزها بیشتر با باورهایم همخوانی دارد بدون دستبردن در محتوای آن در این وبلاگ به گونهی پارههای مستقل منتشر میکنم.
تازه ترين مقاله ها
-
گامها و روشهای سرکوب و بازداشت ۱۳۵۷ - ۱۳۷۰
پارهی نخست
22 آوريل-2 اردیبهشت 1405
-
روزنگاری :
نخستین لوح جهانی موسیقی لرستان
10 اكتبر 2025/18 مهر 1404این لوح در سی سال پیش نخستین نوار صوتی لرستان است که در جهان منتشر شده است. عکسبرداری را هنرمند بزرگ میهنمان رضا دقتی بر عهده گرفتند و عکس شناخته شدهی استاد بر روی سی دی کار ایشان است. متن (…) ادامه -
گفتوگوها :
حقوق بشر در پيش از انقلاب : گفتوگو با عبدالکريم لاهيجی
گفتوگوی رضا معینی با عبدالکريم لاهيجی
9 اكتبر 2025/17 مهر 1404چهره و نام عبدالکريم لاهيجی در کشور یادآور دفاع از "حقوق بشر" است. رئیس و نايب رييس فدراسیون جهانی جامعههای حقوق بشر، یکی از بنيانگذاران نخستين نهادهای حقوق بشری در ایران از آن میان « جمعیت (…) ادامه -
پندارهها :
نگرش نو ِ پییر نورا و ماری-کلر لاوابر دربارهی تاریخ، حافظهی جمعی و جایگاههای حافظه
9 اكتبر 2025/17 مهر 1404در جهانی چنین آسیمهسر از کابوس ِ واپسگرایی، کاربرد پندارههایی چون تاریخ، حافظه، حافظهی جمعی و… به ويژه در ادبیات دادخواهی بایستهی شناخت بیشتر از فرگشت این پندارهها در امروز ماست. آشنایی (…) ادامه -
روزنامهنگاری، رسانه :
نمونهی وارانه شگرد رسانه برای دستکاری حقیقت
9 اكتبر 2025/17 مهر 1404نعل ِ وارانه را در فرهنگنامه «گمراه ساختن ِ آن که در تعقیب است و به جهت مخالف فرستادن» تعریف کردهاند. آن زمان که سوارکاران عرب و سپس ترکمن از نعل ِ وارانه برای «گم کردن رد» استفاده میکردند، (…) ادامه -
روزنامهنگاری، رسانه :
روزنامهنگاری مستقل علیه جاسوسی دولتها
9 اكتبر 2025/17 مهر 1404این جستار گزارشی است کوتاه از برجستهترین کارهای کاوشگرانهی رسانهها و نهادهای مدنی مستقل جهان دربارهی پگاسوس جنگافزار جاسوسی شرکت اسرائیلی ان اس او. روزنامهنگاران نه تنها در هنگام جنگ که (…) ادامه -
روزنامهنگاری، رسانه :
درنگی بر جاسوسپنداری و جاسوسپروری ِ خبرنگاران
9 اكتبر 2025/17 مهر 1404در سالهای نخست دههی هشتاد با آشکار شدن اقدامهای جمهوری اسلامی ایران برای دسترسی به انرژی هستهای و ناگهگیر شدن کشورهای غربی از این اطلاعات پنهان نگه داشته شده، تلاش برای دستیابی به اطلاعات (…) ادامه -
روزنامهنگاری، رسانه :
حقوق و بایستههای رسانهها و روزنامهنگاران به هنگام جنگ و در مناطق جنگی
9 اكتبر 2025/17 مهر 1404راست این است که اصلیترین دگرگونیهای رسانهای، از رونق یافتن خبرگزاریهای تا آغاز به کار رادیو، از یکجا شدن رسانهها در کنسرسیومها تا تشکیل سندیکاهای روزنامهنگاران و تدوین منشورهای حرفهاخلاقی (…) ادامه -
روزنگاری :
اسکندرطلبی
9 اكتبر 2025/17 مهر 1404هر آنجا که ستمگری غدار حاکم است و در برابر آن، شکست پشت شکست بهر مردم میشود، ترس، ناامیدی کوچکشمارشدن همیشگی و درماندگی، دست را از دعا بالاتر میبرد و ستمگری دیگر را بهتر از حاکم ستمگر خودی (…) ادامه -
آسارهشمار :
آسارهشمار روایت شبهای بیقراری عشق و مبارزه
چ. چنگآیی
9 اكتبر 2025/17 مهر 1404رمان آسارهشمار را یکی از دوستانم برایم فرستاد بدون آنکه بداند من نویسنده، شهر و بعضی از شخصیتهای آن را میشناسم. با خواندن صفحه نخست رمان، هزاران کیلومتر دورتر و پس از چهل و چهار سال ناگهان به (…) ادامه -
عدالتخواهی :
نوار شنیداری آیتالله منتظری: تأیید مسئولیت رهبران نظام در اعدامهای سال ۱۳۶۷
9 اكتبر 2025/17 مهر 1404نوار شنیداری تازهای از آیتالله حسینعلی منتظری را بنگاه خبرپراکنی بیبیسی در گفتگو با « هیات مرگ» منتشر کرده است، که بهنظر میرسد گفتوگوی ایشان با برخی از مسئولان قضایی و امنیتی جمهوری اسلامی (…) ادامه