کمال رفعت صفایی شاعر تبعیدی در مجموعه ’در ماه کسی نیست’، می‌پرسد "چه شد که کشتی ما بر سنگ نشست؟" کمال تنها از کشتی حکومت نمی‌گوید، پرسش او از ما نیز هست، راست این است که کشتی همه‌ی ما موافق و مخالف این حکومت بر سنگ نشسته است. باید شجاعت داشت و پذیرفت و همزمان بر چرایی و چگونگی به گل نشستن کشتی‌مان اندیشید. انگار نادرستی است که می‌گویند انقلاب چیزی را تغییر نداد! تنها شیخ را به جای شاه گذاشت. این راست است که خودکامگی سلطنت با خودکامگی نهاد پُرشرتر روحانیت جایگزین شد. اما انقلاب اسلامی (…)

در جهانی چنین آسیمه‌سر از کابوس ِ واپس‌گرایی، کاربرد پنداره‌هایی چون تاریخ، حافظه‌، حافظه‌ی جمعی و… به ويژه در ادبیات دادخواهی بایسته‌ی شناخت بیشتر از فرگشت این پنداره‌‌ها در امروز ماست. آشنایی با بازنگری‌ها، نگرهای نو و پرسش‌برانگیز‌های پیش‌کشیده شده درباره‌ی این پنداره‌ها، افزون بر آشنایی‌زدایی از بازگفت بی‌بازده‌ی واژه‌ها، بازدارنده‌ی تقدس‌بخشی، کاربرد نادرست آن‌هاست. این نوشته تلاشی است برای آشنایی با انگارهای «پی‌یر نورا» تاریخ‌نگار برجسته و «ماری کلر لاوابر» جامعه‌شناس نامی درباره‌ی (…)