در جنبشی که فرجامش دست یابی به حقیقت است. روزنامه‌نگار بی‌طرف نیست. تا زمانی که روایت قدرت "همه چیز" است، طرف روزنامه‌نگار پیداست: روایت حقیقت. اما برای روشن کردن حقیقت نیازی به تکیه زدن بر سیاست و قدرت نیست. سیاست، زنان و مردان خود را دارد، روزنامه‌نگار هم باید بر جای خود بنشیند. بدون حضور ِ ناظر او سیاستی که در شان این نام باشد وجود نخواهد داشت. کار او روایت حقیقت، در برابر روایت قدرت است و این یعنی شورش‌گری علیه قدرت. گزارش‌گر شورش‌گری است پایبند به حقیقت، پایبندی به حقیقت تنها خبر (…)

در ایران اطلاع‌رسانی آزاد و مستقل در بحرانی‌ترین وضعیت تاریخی خود قرار دارد. روزنامه‌نگاران با پیامدهای جنگ، ورشکستگی شماری از رسانه‌ها، بیکاری گسترده در پی تعدیل نیرو، بازداشت و تهدیدهای امنیتی روبه‌رو هستند و اینترنت همچنان مسدود و محدود است. در چنین روزهایی «دفتر توسعه آموزش رسانه» نشستی با عنوان «از مقاومت تا مذاکره» با حضور سه روزنامه‌نگار حکومتی «ماشاالله شمس‌الواعظین»، «عبدالله گنجی» و «علی ربیعی» برگزار کرد. سخنان گفته شده در این نشست، نه‌تنها هیچ پیوندی با نگرانی‌ها و مشکل‌های (…)

روزنامه‌نگاران رسانه‌های فارسی زبان در داخل و خارج کشور در کمتر از یک سال پوشش سه رویداد بزرگ و هراس‌افکن در تاریخ کشور را بردوش گرفته‌اند، جنگ دوازده روزه‌ اسرائیل و ایران در تیرماه، تظاهرات‌های اعتراضی در تهران در دی ماه و تا امروز که ششمین روز حمله‌ی امریکا و اسراییل به ایران است. در بسیاری از رسانه‌ها این خبرنگاران شبانه‌روز کاری کرده‌اند که افزون بر استرس ِ پوشش خود ِ رخ‌دادها با بی‌خوابی و خستگی توانفرسا نیز رودرروی بوده‌اند. بسیاری از صاحبان رسانه‌ها و مدیران اجرایی و اداری دانسته (…)

از پیدایش مطبوعات چاپی تارسانه‌های نوپیدای اینترنتی و شبکه‌های اجتماعی، رسانه‌ همواره در انقلاب جایگاهی بی‌همتا داشته است. و ایفای این نقش هر بار بحث‌برانگیزتر شده است. رسانه‌ بستر ژرفایی انقلاب و انقلاب بستر گسترش رسانه است. آن‌جا که قدرت برآمده از انقلاب بی‌راهه برگزیده است، در واپس‌نشینی‌اش ازآماج‌های انقلاب و گام نخست از آزادی‌های بنیادین، رسانه‌‌های آزاد و مستقل را از میان برداشته است. رسانه‌های آزاد واطلاع‌رسانی مستقل هماره بارآور بالندگی انقلاب و روشنگر راه به‌روزی بشر بوده‌اند. این (…)

رویارویی با خبر‌های برساخته و اطلاعات ناراست، بایستگی روزنامه‌نگار در دفاع از حرفه‌ی خود و موازین حرفه‌اخلاقی‌‌ است که نخستین وظیفه‌ی او را در« جستجو، نگارش و واکاوای، پایبندی به حقیقت»، می‌داند «با هر برآیندی که برای او می‌تواند در پی داشته باشد». روزنامه‌نگار و با او رسانه در این رویارویی در برابر دست‌درازی به شعور اجتماعی می‌ایستد و از ارزش‌های عموم بشری و منافع همگانی دفاع می‌کند. این نوشته تلاشی است در باره‌ی پیوند میان موازین حرفه‌اخلاقی روزنامه‌نگاری و فناوری‌های امروزین با نگاهی به (…)

برگ آنلاین ِ روزنامه‌ی شرق رشته مصاحبه‌هایی را با عنوان «عصر چریک‌ها» درباره‌ی جنبش چریکی در ایران ِ پیش از انقلاب انجام و منتشر می‌کند. شماری از رهبران فدایی نیز در میان مصاحبه‌شوندگان هستند و از چگونگی پیوستن‌شان به جنبش چریکی سخن ‌می‌گویند. در نگاه نخست گفت‌‌وگوی روزنامه‌ای مجاز در جمهوری اسلامی با برخی از رهبران فدایی در تبعید به‌نظر دست‌کم پرسش‌برانگیز می‌رسد. اما با دیدن این مصاحبه‌ها بیننده متوجه می‌شود که این شمار از فدایی‌ها، زندانی‌های دوره‌ی «محمدرضا شاه پهلوی» بوده‌اند و بیشترین (…)

نخست آرش‌ها را بی‌مزار کردند و سپس تلاش دادخواهی مادران و همسران و خواهران داغدار را از صفحه روزگار پاک کردند. قرن‌ها تاریخ شکست‌ها و باستانیان را کنار بگذاریم. در همین سی و چند ساله با این همه رسانه و این همه گفته و نوشته از زندان و اعدام و شکنجه، ما خود چگونه فراموش کرده‌ایم؟ فراموشی، با حماسه سرایی و ستایش از قهرمانی باز نمی‌ایستد. فراموشی، فراموش کردن چرایی بی‌سرنوشت شدن خیل آرش‌هایی است که می‌خواستند و می‌توانستند بمانند. فراموشی، پیروزی را دیدن و تن بی جان آرش را ندیدن است. فراموشی (…)

نعل ِ وارانه را در فرهنگ‌نامه‌ «گمراه ساختن ِ آن که در تعقیب است و به جهت مخالف فرستادن» تعریف کرده‌اند. آن زمان که سوارکاران عرب‌ و سپس ترکمن‌ از نعل ِ وارانه برای «گم کردن رد» استفاده می‌کردند، کمتر کسی فکر می‌کرد این روش به راه‌کاری ارتباطاتی برای رسانه‌ها بدل شود.
نخست از رادیو آغاز شد که به دلیل راه‌اندازی و همه‌گیر شدنش در آغاز دوران پیدایش توتالیتاریسم و بستگی یک سویه با شنونده «رسانه‌ی توتالیتر» نام گرفت. در رادیو تصویر نبود، با صدا سیمای مخالف خراشیده می‌شد. برگرفته از روایت‌های (…)

این جستار گزارشی است کوتاه از برجسته‌ترین کارهای کاوشگرانه‌ی رسانه‌‌ها و نهادهای مدنی مستقل جهان درباره‌ی پگاسوس جنگ‌افزار جاسوسی شرکت اسرائیلی ان اس او. روزنامه‌نگاران نه تنها در هنگام جنگ که با پیشرفت پُرشتاب فناوری‌های رقمی در زمان صلح نیز گزنددیده‌ی جنگ‌افزارهای جاسوسی‌ دولت‌ها و جنگ‌سالاری هستند. این جنگ‌افزارها در آشکار برای آماج‌هایی چون مبارزه در برابر جنایات سازما‌یافته یا تروریسم ساخته می‌شوند، اما کاربردشان علیه شهروندان غیرنظامی و از آن میان روزنامه‌نگاران و رسانه‌ها هر (…)

در سال‌های نخست دهه‌ی هشتاد با آشکار شدن اقدام‌های جمهوری اسلامی ایران برای دسترسی به انرژی هسته‌ای و ناگه‌گیر شدن کشورهای غربی از این اطلاعات پنهان نگه داشته شده، تلاش برای دستیابی به اطلاعات بیشتر در این باره نیز برای کشورهای غربی و به ویژه اسرائیل به پرسمانی جدی‌تر تبدیل شد. از آن میان بکارگرفتن جاسوسان و همه ابزارهای جاسوسی در ایران. این امر توهم همه دشمن و جاسوس‌پنداری ذاتی رژیم اسلامی را بیشتر کرد. آن‌ها به جای تمرکز بر «سوژه»‌های بکارگرفته شده از درون نظام، به خوی همیشگی کنش‌گران (…)